Begroting 2017: van een mus een ooievaar maken

De begroting voor komend jaar is vanwege de bestuursloze periode beleidsarm. Wel is de kadernota van het vorige college erin verwerkt. Hieronder de bijdrage aan het raadsdebat van GroenLinks.

Begroting 2017-2021 Voorzitter, “Beter een mus in de hand dan een ooievaar in de lucht”. Deze wijze woorden sprak Dirk Volkertszoon Coornhert, wiens sterfdag ruim een week geleden was. Volgens sommigen in deze stad zou Coornhert beter passen als ons symbool dan de veelbejubelde Erasmus. Het citaat zou duiden op het belang van zekerheid, de mus in de hand, versus het grote verlangen, de ooievaar, die onzeker is. Met deze begroting wordt er gekozen voor de mus in de hand, maar de werkelijke ooievaar moet nog komen in januari. We worden gelukkig niet slechts blij gemaakt met een dooie mus: de Kadernota waar het vorige college hard aan had gewerkt zit wel verwerkt in deze begroting. Dat betekent dat er meer sociale woningen komen, het oude stadskantoor boven de Nieuwe Marktpassage opgeknapt kan worden, er meer geld is voor wijkontwikkeling, de culturele instellingen hun financiën op orde kunnen brengen, er budget is voor kleine maar broodnodige veiligheidsmaatregelen, en er ook nog een kleine lastenverlichting is. Voorzitter, Ik ga in mijn bijdrage in op de drie pijlers van het GroenLinkse beleid in deze begroting: groen, sociaal en tolerant, en de accenten die we daarbij willen leggen het komende jaar om tot een mooie ooievaar in de hand te komen. Groen Voorzitter, met de Sint die ons land nadert wil ik ook het College uitdagen het dak op te gaan. Er worden gelukkig goede vorderingen gemaakt om samen met sportclubs de daken te benutten voor zonne-energie. Maar dan zijn we er nog niet. Als gemeente hebben we veel panden, met veel daken. Neem een voorbeeld aan Rotterdam, waar een convenant is gesloten met scholen om ook die daken te benutten. Zij gaan voor 50%, GroenLinks vindt dat we moeten proberen álle scholen mee te krijgen. In het NOS Journaal was te zien hoe lokale energiecollectieven duurzaamheid met financiëel rendement combineren, door zonnepanelen neer te leggen waarin mensen zonder geschikt dak kunnen investeren. Laat dat één van de speerpunten van de Duurzaamheidsmakelaar worden om van de grond te krijgen, zodat iedere Gouwenaar straks op zonne-energie kan draaien. Als we dan toch overgaan op electriciteit uit zonne-energie kunnen we ook werk maken van een gasloos Gouda. In Westergouwe, waar we nieuw bouwen en dus ervoor kunnen kiezen geen dure infrastructuur voor gas aan te leggen. En in de bestaande stad, waar met vervanging van leidingen en andere werkzaamheden kan worden gekozen geen gasleiding meer aan te leggen. Dat laatste raakt heel erg aan mensen en moet dus zorgvuldig en met goede communicatie gebeuren. Dankzij GroenLinks en PvdA in de Tweede Kamer komt de aansluitplicht voor gas te vervallen, dus het kan nu eindelijk geregeld worden. Voorzitter, willen we meer of minder zonnepanelen? En willen we meer of minder gas? College, regel het. Sociaal Voorzitter, dan nu het sociaal domein. Vorige week was nog in het nieuws dat gemeenten veel geld voor zorg niet hebben uitgegeven dit jaar. Het is in Gouda gelukkig een goed gebruik die overschotten te bewaren voor moeilijkere jaren. En die moeilijkere jaren gaan komen, want de zorgbudgetten gaan de komende jaren omlaag. Het is nu dus zaak werk te maken van de transformatie in het sociaal domein zodat de kwaliteit van de zorg overeind blijft met minder geld. De grote vraag die voor het college de komende jaren als zwaard van Damocles boven het hoofd hangt is: wat doen we als we niet uitkomen met het budget? En dan de vraag “wie zorgt voor de zorgers?”. In april is een motie unaniem door de Raad aangenomen om de positie van mantelzorgers te versterken, en mantelzorgers nog meer te waarderen. Om overbelasting tegen te gaan is voldoende en tijdige respijtzorg enorm belangrijk. We horen graag van het College wanneer deze motie uitgevoerd gaat worden. Tolerant Voorzitter, Coornhert kwam naar Gouda omdat Gouda een stad van verdraagzaamheid was. Een baken van vrijdenken in een wereld vol tegenstellingen. Die wereld vol tegenstellingen zien we nu ook. In navolging van Amerika polariseert de politiek ook in Nederland. In Gouda hebben we nu een college met 7 partijen en ongeveer iedere denkbare stroming, van links tot rechts, van conservatief tot progressief, van rood tot groen. In de regenboog zit groen trouwens in het midden, de verbindende schakel tussen rood en paars. Het geplande azc had een icoon kunnen worden voor die verdraagzaamheid. Een proces waarin inwoners ondanks hun verschillende meningen samen hebben gewerkt met de gemeente aan wat het beste azc van Nederland had kunnen worden. Waarin oude en nieuwe Nederlanders samen hadden kunnen leven in Gouda. Het heeft niet zo mogen zijn. Niet omdat het vluchtelingenprobleem is opgelost, maar omdat het is verschoven naar Turkije, een land waarin volksvertegenwoordigers uit de oppositie gewoon kunnen worden opgepakt. Daar kan Gouda weinig aan doen. We kunnen wel onze, en Coornhert's, principes over verdraagzaamheid uitdragen. Gouda doet het goed met huisvesten van statushouders. Blijf die taakstelling met verve vervullen, College. Het azc heeft een stroom van positieve reacties en vrijwilligers opgeroepen. Mobiliseer die kracht van de samenleving om van statushouders Gouwenaars te maken. Ik hoor graag van het college hoe zij dat gaan doen. En zo, voorzitter, eindig ik met de verdraagzaamheid die Coornhert predikte. Kijk naar de mens, naar de omstandigheden die een mens vormen, en handel daarnaar. In de tijd van Coornhert was de heersende opvatting dat gewetensvrijheid moest worden bestreden, omdat deze alleen maar voor onrust zou zorgen. Coornhert betoogde dat gewetensvrijheid juist voor rust zou zorgen. ‘Toelaten of tenminste oogluikend gedogen is geboden, is noodzakelijk en nuttig voor een sterke eendracht en welwillende mildheid. En het gaat oorlog tegen.’, aldus Coornhert. Laten we die welwillende mildheid als leidraad voor het komende begrotingsjaar nemen. En dan wordt die mus vanzelf een ooievaar, en dat zijn best mooie vogels.